#Schrijftip: bepaal het doel van je tekst

#Schrijftip: bepaal het doel van je tekst

Het doel van je tekst bepalen

Pas ontving ik de tekst voor een nieuwsbrief van een opdrachtgever. Ik zou het nakijken, waar nodig herschrijven en terugsturen.

Ik las de tekst.

Las nog eens.

En voelde mijn vingers jeuken om aan de slag te gaan.

Maar ik besloot dat ik beter eerst kon bellen, want ik had een vaag vermoeden over deze tekst.

Ik viel met de deur in huis:‘Vertel eens wat je wilt overbrengen? Wat is het doel van deze tekst?’

Het bleef maar heel even stil voordat ik gelach hoorde: ‘Dat is het juist. Ik moet deze maand iets delen, maar eigenlijk heb ik niets te vertellen. Ik heb behoorlijk op die tekst zitten ploeteren en dacht: met wollig taalgebruik krijgt het tenminste wat body. Natuurlijk haal jij het teveel aan wollig taalgebruik er wel weer uit.’

Ik: ‘Dan schrap ik in dit geval alles.’

Waarom is het belangrijk het doel van je tekst te bepalen?

Wollig taalgebruik is geen oplossing als je niets te melden hebt. Niemand leest het. Dus in het beste geval heb je opvulling in een nieuwsbrief. In het slechtste geval nemen je lezers je ook de volgende keer niet serieus. In bovenstaande situatie gaf het antwoord op de vraag: ‘Wat is het doel van deze tekst?’ direct richting.

Er zijn verschillende (combinaties van) doelen mogelijk met een tekst. Ik noem er drie die je vaak tegenkomt bij bedrijven en instellingen:

  • informeren
  • inspireren
  • tot actie aanzetten

Let op: het doel van een tekst is wat anders dan het onderwerp van een tekst. (Daarover een volgende keer meer.)

Het doel heeft alles te maken met dat wat de lezer doet, voelt of ervaart tijdens het lezen. Als schrijver kun je ‘richting geven’ aan deze gevoelens.

Informeren

Is het doel van je tekst om lezers te informeren, dan deel je kennis waar de lezer wijzer van wordt*. Alles wat je opschrijft heeft tot doel die kennis te verhogen: dat kunnen bijvoorbeeld cijfers en diagrammen zijn, maar ook uitleg daarover, aangevuld met voorbeelden en afgewisseld met korte samenvattingen.

*Kennis delen waar de lezer wijzer van wordt? Waarom formuleer je dat zo, Lisette?
Omdat dit raakt aan een andere belangrijke schrijftip: ‘Ken je doelgroep’. Kort samengevat: kinderen informeren is anders dan kennis delen met vakgenoten. Je schrijft daarom op het niveau van je doelgroep.

Inspireren

Voorbeelden. Voorbeelden. Voorbeelden.

Ik ben een fan van voorbeelden. Misschien komt het door mijn achtergrond als fictie-schrijver en de schrijfregel ‘show, don’t tell’ die altijd in mijn hoofd zit. Dit ‘show don’t tell’ principe kun je prima toepassen in zakelijke tekst. Door gebruik te maken van echte voorbeelden, met echte mensen, echte tegenslagen en echte successen, laat je de lezers iets inspirerends zien (show!).

Tot actie aanzetten

Dit klinkt misschien ingewikkeld, maar denk eens aan een webwinkel als Wehkamp. Je kijkt tussen de spullen die je wilt hebben, je klikt een item aan dat je mooi vindt en plaatst het in je winkelmandje.

Wehkamp vraagt direct: Wil je afrekenen of wil je verder winkelen?

Jij maakt de keuze voor direct afrekenen.

Wehkamp vraagt: Hoe wil je betalen?

Je krijgt meerder opties voorgeschoteld en kiest wat jou het beste uitkomt.

Wehkamp wil jou tot actie aanzetten: spullen kopen. Gedurende dat hele proces wordt je begeleid en wordt het je allemaal zo makkelijk mogelijk gemaakt. 

Samenvattend

Als jij het doel van je tekst hebt bepaald, kun je richting geven aan wat je schrijft en hoe je het schrijft. Ga je hier bewust mee om, dan neem je lezers makkelijker mee en bereik je samen met hen jouw einddoel.

Je bepaalt het doel van een tekst, zodat je uiteindelijk het schrijversdoel der schrijversdoelen behaalt: lezers die voelen/ doen/ ervaren wat jij voor ogen hebt 🙂 ! 

 

Een website met een groot bereik, graag

Een website met een groot bereik, graag

Ben je een (beginnende) ondernemer en laat je een nieuwe website bouwen? Of heb je al een aantal jaren dezelfde website en vind je dat het tijd is om de teksten op die site weer eens aan te pakken? Lees dan vooral even verder!

Toen ik als tekstschrijver startte, werd het me algauw duidelijk dat je twee soorten schrijven hebt:
schrijven voor internet en schrijven voor print.

Teksten voor internet zijn breed toepasbaar en daardoor heel waardevol.

Staat daar een keiharde scheidingslijn tussen? Nee, dat niet direct, maar grof gezegd kun je stellen: wat je bij schrijven voor print kunt toepassen, kun je niet automatisch toepassen op schrijven voor internet. Andersom geldt wel dat je teksten voor internet vaak ook kunt gebruiken voor print.

Met teksten voor internet vergroot je je bereik

Bijna iedere ondernemer heeft een website en veel ondernemers komen met de vraag: ‘Kan ik door jou mijn website teksten laten schrijven?’ bij mij terecht. Vaak omdat ze een nieuwe website laten bouwen, of omdat de bestaande website wordt geüpdatet.

De webteksten moeten zorgen voor een groter bereik. Je weet wel: stromen klanten die als vanzelf de website vinden en die direct de ondernemer opbellen om afspraken te maken en bestellingen te plaatsen.

Ja…

Dromen is fijn.

En het kan vast wel.

Maar om hoog in Google te ranken is meer nodig dan eens in de zoveel tijd je website een opfrisbeurt te geven. Als je al wat zoektermen hebt ingetikt voor je nieuwe webteksten, ben je ongetwijfeld de termen ‘SEO’  en ‘SEA’ tegen gekomen, of beloftes als: hoger ranken, hoe behaal je de nummer één positie in Google, scoren met je blog, etc.

Ik doe niet aan dat soort beloftes, want SEO is een breed begrip en aan SEA waag ik me niet eens (daar zijn andere specialisten voor). Ik wil het hebben over de invloed die jij zelf kunt hebben op je bereik.

Een website is nooit af

Nieuwe website teksten zijn een prima uitgangspunt als je je bereik wilt vergroten. Maar houd je het daar voor de komende jaren bij, dan kun je die opfrisbeurt van je website net zo goed laten zitten.

Het zit in mijn ogen zo:

Je website is niet af op het moment dat hij live gaat. Een goed werkende website met een groot bereik is een levend, organisch onderdeel van je bedrijf. Het mooie van internet is (in tegenstelling tot print) dat je kunt aanpassen, toevoegen en schrappen: alles wat het beste past bij de fase waarin jouw bedrijf zich nu bevindt.

Website en social media vullen elkaar aan

Als je op mij lijkt (en op de meeste ondernemers die ik ontmoet), dan heb je behalve je website nog één of meerdere social media kanalen waar je aanwezig bent.

Maar, wat ik ook uit eigen ervaring weet en wat ik zie bij veel ondernemers: we zijn wel aanwezig op die social media, maar we weten niet altijd precies wat we daar eigenlijk doen.

Een like uitdelen en af en toe een fotootje plaatsen, dat gaat nog wel.
Maar regelmatig berichten plaatsen wordt lastiger.

Want wát moet je dan in vredesnaam posten?

Gebruik je bedrijfsverhaal!

Het duurde even voordat ik het doorhad, maar het groeide haast als vanzelf. Hoe vaker ik opdrachtgevers sprak en opdrachten uitvoerde, hoe duidelijker werd wat ik – als tekstschrijver – belangrijk vind. Mijn eigen bedrijfsverhaal was (en is) in ontwikkeling en dat gaf me inspiratie. Vanuit mijn bedrijfsverhaal werd het ineens veel gemakkelijker om mijn website en LinkedIn slim in te zetten!

Het mooie is, dat jij dit ook kunt doen. Jouw bedrijfsverhaal is er al. Het zit in het DNA van jouw onderneming. Het is de reden waarom je met je onderneming begon, hoe dat verlopen is, wat je geleerd hebt, hoe je gegroeid bent, wat je toekomstplannen zijn.

Neem jij je bedrijfsverhaal als uitgangspunt dan wordt (online) communicatie ineens veel gemakkelijker. In een uitgedachte strategie vormen de berichten vanuit jouw website, jouw mailings en jouw social media posts één geheel.

Als het goed is, ontwikkelt het bedrijfsverhaal met jou mee. Het groeit en verandert: jij stoot (met reden) producten of diensten af, of voegt juist producten of diensten toe. Op jouw website krijgen deze veranderingen een plek. Of dit nu is in de nieuwsberichten of blogs of in de basisteksten, dat maakt niet uit. Als je het verhaal maar blijft onderhouden.

Combineer je de ontwikkeling van je bedrijfsverhaal met een slimme social media strategie, dan krijg je meer dan een simpele planning die zegt dat je iedere week een post plaatst op LinkedIn. Er ontstaat samenhang in jouw communicatie.

Let daarbij altijd op je doel en doelgroep

Op Facebook heb jij een andere groep volgers dan op LinkedIn. Dus nee: je post niet op beide kanalen exact hetzelfde bericht. Dat werkt niet. De doelgroepen verschillen, dus je past de berichten daarop aan.

Niet per se inhoudelijk, maar wel qua toon en uitstraling.

Met een bedrijfsverhaal dat in ontwikkeling is, heb je steeds nieuwe input voor berichten op je website en social media.

De techniek en het beheer van je eigen website

Ten slotte wil ik de techniek nog noemen. Als laatste, omdat het (relatief weinig) met mijn vakgebied te maken heeft, maar zeker niet als minste.

Als je tot zover bent gekomen met het lezen van deze blog dan weet je dat naar mijn mening je website nooit ‘af’ is. Jouw website groeit mee met jouw bedrijf. Met andere woorden: je website is, net als je bedrijfsverhaal, altijd in beweging waardoor je bereik groeit.

Maar bij veel ondernemers ligt hier een groot technisch obstakel:

‘Ik moet mijn webbouwer bellen als ik iets wil wijzigen.’
‘Iedere keer als ik inlog op het CMS, ben ik zoveel tijd kwijt met uitzoeken hoe het ook alweer werkt, dat ik het laat liggen.’
‘De nieuwe medewerker op kantoor gaat de website bijhouden, maar inwerken op het systeem is lastig. Dus dat komt later wel.’

Al deze opmerkingen hebben één ding gemeen: ze gaan over Onbeheersbare, Ingewikkelde Content Management Systemen.  

Ingewikkeld. Tijdrovend. Doet niet wat jij wilt. Duur (als je voor iedere wijziging de webbouwer moet inschakelen).

Zo’n website is zonde van jouw tijd en geld!

En totaal onnodig.

Er zijn meer dan genoeg webbouwers en Content Management Systemen waar al deze obstakels niet bestaan. Ga je (opnieuw) investeren in een website? Laat je voorlichten door verschillende webbouwers. Bedenk wat de website voor jou moet doen en vraag de webbouwer naar mogelijkheden en oplossingen.

Houd het logisch. Houd het eenvoudig. Houd het beheersbaar.

Wat ik maar wil zeggen is:

  • Stop met ‘zomaar wat te doen’.
  • Maak van je website een organisch, levendig onderdeel van je bedrijf.
  • Jouw bedrijfsverhaal groeit. Deel dit verhaal op je website en in al je andere (online) uitingen en laat zo je bereik meegroeien.
Tekstscan: schrijf betere teksten

Tekstscan: schrijf betere teksten

Schrijf je zelf teksten voor je onderneming, maar loop je regelmatig vast?
Schuif je het schrijven voor je uit omdat je niet weet hoe je verder moet?

Een frisse blik helpt je verder

Dat is niet erg: iedere schrijver heeft af en toe de frisse blik van een ander nodig om opnieuw scherp te stellen. Wanneer ik een roman schrijf, schakel ik altijd proeflezers in.
Ze wijzen me op fouten:
‘In de jaren dertig van de vorige eeuw hadden ze nog geen strobalen’

inconsequenties:
‘Hé, Lisette, hier is de hoofdpersoon blond en heeft ze lang haar, maar twee hoofdstukken geleden was ze nog donker en had ze kort haar…’

en gaten in het verhaal:
‘Ik begrijp niet waarom hij deze keuze maakt. Dat is ongeloofwaardig.’

Kortom: een frisse blik doet wonderen voor je tekst. Nou ja, niet direct. Met die opmerkingen moet je natuurlijk aan de slag. Een strobaal heb je gauw genoeg veranderd in een berg stro, maar wanneer de drijfveren van een hoofdpersoon niet geloofwaardig zijn voor de lezer, moet er meer gebeuren.

Vanuit de gedachte van ‘de frisse blik’ bood ik het afgelopen jaar een aantal ondernemers een tekstscan aan.

Wat is een tekstscan?

In een tekstscan controleer ik de tekst op leesbaarheid en doelgerichtheid en geef ik je tips om de tekst naar een hoger niveau te tillen. Niet alleen het stukje tekst dat je voor de tekstscan instuurt heeft er baat bij. Ook je anderen teksten worden beter (mits je die teksten natuurlijk wilt aanpakken). De tips die je krijgt zijn namelijk breder toepasbaar.

tekstscan

Voor wie is de tekstscan?

  • voor de ondernemer die twijfelt of de teksten goed genoeg zijn (je krijgt antwoord op die vraag)
  • voor de ondernemer die vastloopt op de inhoud (de tekstscan helpt je weer op weg)
  • voor de ondernemer die beter wil leren schrijven (de tips helpen je om de tekst te herschrijven en zo sterker te maken)

Voor wie is de tekstscan niet?

  • voor de ondernemer die geen zin heeft om ook maar een woord aan de tekst te veranderen (het doel van de tekstscan is dat je zelf gaat herschrijven)
  • voor de ondernemer die zijn teksten geweldig vindt (…)
  • voor de ondernemer die een hekel aan schrijven heeft (besteed het schrijven uit aan iemand die ervan geniet, en gebruik de vrijgekomen tijd om dingen te doen die je leuk vindt)

Aanbod: gratis tekstscan

Loop jij vast bij het schrijven of twijfel je of de boodschap goed overkomt?
Mail maximaal 350 woorden in een Word-document naar info@lisettevandeheg.nl en vermeld daarbij wat je vraag of probleem is.
Ik geef iedere maand 3x een tekstscan ter waarde van €65,- weg.

Zit jij niet bij die 3, maar heb je wel een vraag over jouw tekst? Laat een reactie achter, dan kijk ik of ik je verder kan helpen.

Schrijf betere teksten met deze 5 uitgangspunten

Schrijf betere teksten met deze 5 uitgangspunten

Een tekst schrijven? Doe het goed en houd je lezers vast.

Schrijf betere teksten

Veel mensen vragen me waar ze op moeten letten als ze gaan schrijven. Ik heb daarom 5 uitgangspunten op een rijtje gezet die jou helpen om een goede tekst te schrijven. Met deze regels in je achterhoofd kun je jouw teksten stap voor stap verbeteren. Het zijn regels die iedereen kan toepassen en die dus niets te maken hebben met de vraag: ‘Ben ik wel creatief genoeg om te schrijven?’ Of met de opmerking: ‘Ik heb geen inspiratie om te schrijven!’

  1. Bepaal je onderwerp
  2. Bepaal het doel van je tekst
  3. Bepaal de doelgroep van je tekst
  4. Besef waar en hoe jouw tekst verschijnt
  5. Schrijf netjes (wees lief voor je lezer)

Wat me opvalt is dat veel mensen minstens één, maar vaak meerdere van bovenstaande regels vergeten toe te passen. Best kans trouwens dat mijn lijstje niet compleet is, dus als ik aanvullingen bedenk of ingefluisterd krijg, maak ik het langer.

1. Bepaal je onderwerp

Hoe logisch het misschien ook klinkt: het bepalen van je onderwerp is één van de belangrijkste stappen die je moet zetten, wil je een goede tekst schrijven. Door je onderwerp te bepalen (en af te bakenen) houdt je tekst samenhang.

Is het je wel eens overkomen dat je op een feestje zit en degene naast je begint te vertellen over, ik noem maar wat, de aanrijding die ze meemaakte. Je gaat wat rechterop zitten, je begrijpt ineens waar dat blauwe oog en die dikke wang vandaan komen en je verwacht alles te horen over een gelukkig-heb-ik-er-niet-meer-aan-overgehouden-dan-dit verhaal. Maar in plaats daarvan vertelt je buurvrouw over de boodschappen die ze deed, de harde muziek in de supermarkt en het praatje dat ze maakte met een bekende die ze tegenkwam. Die haar trouwens een roddel vertelde over…

En blijf bij je onderwerp!

Hè, ze had toch een aanrijding?

Je gedachten dwalen af en je probeert een smoesje te verzinnen om je te verontschuldigen en weg te komen. Wat ze vertelt dringt niet meer tot je door, totdat haar stem ineens uithaalt en je aandacht wel terug móet keren: ‘Ik ben nog nooit ZO geschrokken!’ Ze kijkt je aan en je weet dat je iets gemist hebt.

Namelijk: de essentie van haar verhaal. De aanrijding.

Je wilt niet dat je lezers afhaken op wat je te vertellen hebt. Lezers hebben een verwachting. Jij moet aan die verwachting voldoen. Bepaal daarom je onderwerp en blijf daarbij!

2. Bepaal het doel van je tekst

Vreemd genoeg maak ik regelmatig mee dat iemand een tekst wil schrijven, omdat… Ja, waarom eigenlijk?
Er zijn wel redenen hoor, bijvoorbeeld iets als: we sturen elke maand een nieuwsbrief, dus nu ook. Of: ik moet regelmatig bloggen, dus nu ook. Of: ik wil iets meer van mijn bedrijf laten zien

Gewoonte is geen goed uitgangspunt voor een tekst. Je moet een reden hebben om te schrijven. Bijvoorbeeld:

  • je hebt kennis waar je lezer slimmer van wordt
  • je hebt een nieuw product dat de lezer de oplossing van een probleem biedt
  • je hebt een actie die de lezer voordeel oplevertdoel van je tekst


Toch heb je nu nog geen doel bepaald. Er hoort meer bij. Een paar voorbeelden om het duidelijk te maken: 

  • Je bent modeblogger en je vertelt je lezer wat de nieuwe trends zijn voor het komende seizoen. Je doel is: jouw lezers op de hoogte houden van actueel modenieuws.
    Een achterliggend doel kan zijn dat je deze lezers ook in de toekomst wilt kunnen bereiken. Jouw tekst moet de lezer zo enthousiast maken dat ze hun e-mailadres geven in ruil voor jouw e-boek met modetips. 
  • Je hebt een nieuw product ontwikkeld dat het rendement van verouderde zonnepanelen verhoogt. Je doel is: mensen bekend maken met je nieuwe product. Je gebruikt een pakkende advertentie.
    Een achterliggend doel kan zijn dat deze lezers kopers worden van jouw nieuwe product. Vanuit de advertentie klikken geïnteresseerden door naar je website waar je hen met informatie, reviews, cijfers en feiten overtuigd van het nut van jouw product.
    Je plaatst een ‘Koop nu’ knop.
  • In de wintermaanden heb je als hovenier minder werk, dus je vertelt in je tekst dat het tarief voor een tuinontwerp ’s winters lager ligt. Jouw doel is om ook in de winter een vaste inkomstenbron te genereren én om de werkdruk in de zomer te verminderen. Je plaatst een ‘Profiteer nu het nog kan’ knop in de winter en een ‘Voordelig tuinontwerp knop’ in de zomer. 

Schrijf niet zomaar wat op, maar bepaal het doel van je tekst. Wat wil je dat de lezer weet of doet na het lezen van jouw tekst?

3. Bepaal de doelgroep van je tekst

Ken je doelgroep en schrijf teksten die hen aanspreken. Dat scheelt jou tijd en je lezers ergernis. Niet iedereen wil alles lezen. Houd in je achterhoofd voor wie je schrijft en pas daar je aanspreekvorm op aan. Schrijf je voor bejaarden of voor kinderen? Kies in het eerste geval voor u, in het tweede geval voor jij.
Schrijf je voor vakgenoten? Vaktaal verbindt jullie en je kunt uitleg over bepaalde zaken weglaten. Je wilt je collega’s niet betuttelen. Schrijf je voor leken, dan gebruik je liever niet teveel vaktermen en leg je sommige dingen duidelijk uit.

Hoe bepaal je de doelgroep?

Geef antwoord op de vraag: voor wie schrijf ik deze tekst? Haal je een concrete persoon voor de geest die jouw doelgroep vertegenwoordigt. Schrijf alsof het alleen voor die ene persoon is. Geef hem een naam, een leeftijd en een beroep die passen bij je doelgroep, bijvoorbeeld: Robert, 43 jaar oud en zelfstandig ondernemer.

Denk steeds aan Robert. Vraag jezelf af: is dit wat Robert wil weten? Dwaal ik niet af van het onderwerp?
Vraag Robert tijdens en na het schrijven of je tekst saai is, eenvoudig, moeilijk, vrolijk, somber.

Verschillende schrijftechnieken

Je kunt verschillende technieken toepassen om je doelgroep aan te spreken en de aandacht van je lezers vast te houden. Een paar voorbeelden:

  • trek je lezer met een vraag de tekst in (en geef natuurlijk ook het antwoord)
  • bied de lezer een oplossing voor zijn probleem
  • maak gebruik van spanningsbogen en: probeer eens een goede cliffhanger
  • gebruik voorbeelden
  • laat de lezer pijn voelen
  • of juist opluchting

Trek je lezer met een vraag je tekst in

‘Waarom gaan mijn plantjes dood?’ zou zo’n vraag kunnen zijn. Je kunt een tekst schrijven waarin mogelijke oorzaken aan bod komen en waarin je symptomen beschrijft van de stervende plantjes. Gaan de bladeren slap hangen? Dan geef je misschien te weinig water. Worden de bladeren geel, dan krijgt de plant misschien teveel zon.

Bied de lezer een oplossing voor zijn probleem

Het probleem van je lezer is: jeukende huid. Jij hebt de oplossing: een crème die wonderen doet. Je overtuigt de lezer met gebruikerservaringen of testresultaten van het nut van jouw crème.

Maak gebruik van spanningsbogen en: probeer eens een goede cliffhanger

Een goede spanningsboog geeft de lezer genoeg om over na te denken om door te willen lezen. Je houdt een spanningsboog in stand door af en toe vragen op te werpen die je ook regelmatig beantwoordt.
Een cliffhanger zet de lezer bij wijze van spreken op het puntje van de stoel en zorgt dat hij niet langer wil (of kan) wachten. Soapseries hebben de cliffhanger nog net niet uitgevonden, maar iedere aflevering eindigt ermee. De kijker wordt zo getriggerd om de volgende dag opnieuw aan te haken en verder te kijken. Cliffhangers in teksten staan vaak aan het eind van een hoofdstuk (zodat je toch nog even verder leest en uiteindelijk de halve nacht… Terwijl je eigenlijk vroeg moest gaan slapen…) of aan het eind van een artikel/ blogpost: er wordt bijvoorbeeld alvast vooruitgewezen naar een volgende bijdrage.Spanningsboog in een tekst

Gebruik voorbeelden

Ik gebruik regelmatig voorbeelden. Over plantjes die dood gaan, huid die jeukt, een hovenier die een speciale winteraanbieding heeft, enzovoorts. Dat doe ik om de theorie te vertalen naar de praktijk. Je gaat het voor je zien. Een voorbeeld brengt theorie dichterbij, zorgt voor herkenning en maakt het makkelijker om die theorie zelf toe te passen.

Laat de lezer pijn voelen

Hier houd ik zelf eigenlijk wat minder van. Tenminste, als het gaat om producten te verkopen. Het is een truc die bijvoorbeeld boekingsites vaak toepassen: je moet nu beslissen, want er zijn nog maar 3 van deze hotelkamers beschikbaar. Je wordt bang dat je iets zal verliezen. In dit geval: die perfecte hotelkamer. Terwijl je nog nadenkt, ziet je de 3 veranderen in een 2. Je moet nu, snel beslissen, want anders…

Of laat de lezer opluchting voelen

Dat vind ik de vriendelijker variant van de vorige. Persoonlijk heeft die mijn voorkeur. Je kunt een lezer opluchting laten voelen door informatie te delen waar de lezer naar op zoek is. Jij hebt bijvoorbeeld informatie voor iemand die geschrokken is omdat de hond een knikker heeft doorgeslikt. Of je hebt de perfecte oplossing voor inktvlekken in iemands dure blouse.

4. Waar en hoe verschijnt jouw tekst?

Een krantenartikel is anders opgebouwd dan een fictieboek. Een boek is anders dan een sollicitatiebrief. Een blog verschilt van een interview.
Onbewust weet je dit wel. Het punt is dat je je er ook bewust van moet zijn op het moment dat je zelf een tekst schrijft. In welke vorm en in welk medium verschijnt jouw tekst. Online of offline? Ieder medium kent zijn eigen doelgroep en zijn eigen format.

Inhoudelijk is er natuurlijk ook wat te zeggen over de verschillende verschijningsvormen van een tekst. Een krantenartikel heeft als doel mensen te informeren. Er wordt gebruik gemaakt van een kop, een lead en vervolgens komt broodtekst. Een boek is opgedeeld in hoofdstukken die structuur bieden. Daarnaast vind je in een boek een inleiding of introductie, in het midden de kern en aan het einde de afronding of de conclusie.

In een blog, of meer algemeen, op het internet heeft ‘schrijven zoals je praat’, de voorkeur boven de meer als ouderwets ervaren ‘schrijftaal’. Vermijd woorden die je ook niet gebruikt als je met vrienden in de kroeg zit (tevens, immers, daarentegen) én spreek je lezer rechtstreeks aan.

Een interview kan op verschillende manieren naar papier vertaald worden, maar vaak zie je iets terug van het oorspronkelijke vraag-en-antwoord gesprek dat is gevoerd. Soms staan de vragen letterlijk boven de alinea’s, soms zijn de vragen verweven in de tekst. Er is vaak een afwisseling tussen het letterlijk citeren van de geïnterviewde en informatieve tekst.

5. Schrijf netjes (wees lief voor je lezer)

‘Ik ben niet goed in grammatica, dus deze regel sla ik over.’

Als dat je eerste gedachte is en je wilt geen tijd steken in het grammaticaal verbeteren van je teksten, lopen jouw lezers weg. Sterker nog: ik ben ervan overtuigd dat jij je geloofwaardigheid als professional verliezen. Hoe groot je vakkennis ook is, als die kennis slecht op papier staat, overtuig je niemand.

Maar troost je: ook als je niet goed bent in taal en grammatica, zijn er manieren om je tekst te verbeteren.

Maak gebruik van hulpmiddelen die er zijn. Dat is allereerst de spellingcontrole in je schrijfprogramma. Dit programma heeft niet altijd gelijk, maar is wel een heel prima start om de eerste (en ergste) fouten te verwijderen. Zelf ben ik ook een groot fan van de website woordenlijst.org. Als ik twijfel over de schrijfwijze van een woord, controleer ik hier even hoe het zit. Verder zijn er voldoende handboeken (bijvoorbeeld de Schrijfwijzer van Jan Renkema) en websites te vinden die je op weg helpen als je vragen hebt.

Voorkom dat je lezers kwijtraakt

Soms kun je trucjes toepassen om ingewikkelde woorden of zinsconstructies te vermijden. Wel of geen komma, of misschien zijn – gedachtenstreepjes – beter? Een -d, een -t of -dt? Hoe zit het met citaten? Schrijf je erin of er in? Vermijd dit soort ellende als je twijfelt. Knip die lange zin op in twee kortere. Houd voor de keuze van gedachtenstreepjes in je achterhoofd dat je ze mag gebruiken, maar met mate. En die -d, -t, of -dt? Kijk op Google. Vaak heeft iemand de vraag al eens gesteld en vind je jouw antwoord. Kom je er toch niet uit?

Durf hulp te vragen!

Heb je nog nooit over bovenstaande problemen nagedacht? Dan zie je pijnpunten in je eigen tekst misschien niet en doe je er goed aan iemand in te schakelen die het wel ziet. Want dat is de eerste stap: zie wat valkuilen zijn. De tweede stap is: trap er niet in.

Het getuigt van respect voor je lezer om je te verdiepen in de manier waarop je een tekst correct schrijft. Daarbij horen niet alleen voorbeelden zoals ik hierboven noemde. Er hoort ook bij dat je nadenkt over de opbouw en de lay-out van je tekst. We kennen niet voor niets: alinea’s, koppen, opsommingstekens, hoofdletters, aanhalingstekens en witregels. GEBRUIK ZE!

5 stappen die ook jouw teksten beter maken

Ik ben ervan overtuigd dat ook jouw teksten beter worden als je rekening houdt met onderstaande vijf stappen.

  1. Bepaal je onderwerp
  2. Bepaal het doel van je tekst
  3. Bepaal de doelgroep van je tekst
  4. Besef waar en hoe jouw tekst verschijnt
  5. Schrijf grammaticaal netjes (wees lief voor je lezer)

Pin It on Pinterest