In 2016 was ik met mijn gezin in Parijs en keek ik mijn ogen uit in en rondom de Notre Dame. Misschien kwam het daardoor dat de beelden van de brandende kathedraal me zo raakten: omdat ik er zelf had gelopen, de historie van die plek had gevoeld, de prachtige glas-in-lood ramen had bewonderd, na had gedacht over al die ontelbare voeten die mij in de loop der eeuwen waren voorgegaan.

Samen redden we haar: Notre Dame

Ik was niet de enige die dit voelde. Twitter stroomde vol met berichten en terwijl het vuur nog vlamde, werd de eerste forse donatie gedaan. Mooi, vond ik dat. Een stukje saamhorigheid in een wereld die zo verdeeld is over van alles en nog wat.

 

Samen vernietigen we haar: Moeder Aarde

De kathedraal, indrukwekkend, imponerend, vol historie, zal worden hersteld. Binnen vijf jaar als we Macron mogen geloven.

Gisteren kopte de NOS: Krimpende biodiversiteit bedreigt menselijk leven, waarschuwt onderzoek. De kathedraal van het leven staat in brand. Soorten sterven uit en natuur verdwijnt en verandert. Het rapport is stellig: de mensheid zelf loopt gevaar.

Gaat dit ons wakker schudden? Gaat dit saamhorigheid brengen? Gaan we ons vanaf nu inzetten om de problemen te herstellen? En hoe dan?

De aarde staat in brand, maar het wordt niet op alle zenders uitgezonden.
Er zijn geen bedrijven die gulle donaties doen.
Er is geen president die verklaart dat er binnen vijf jaar een herstelde aarde is.

Met miljarden mensen staan we erbij en kijken ernaar

Willen we iets doen?
Kunnen we iets doen?

Natuurlijk ken ik de argumenten. Natuurlijk weet ik dat het allemaal niet zo eenvoudig is. En natuurlijk heb ook ik mijn twijfels over welke rapporten je nu wel en niet moet geloven.

Er lijken altijd spelletjes gespeeld te worden. Linksom of rechtsom. Geld of macht blijkt maar al te vaak een drijfveer te zijn, met als slachtoffers de machtelozen en de stemmelozen (waaronder dieren, planten en de aarde zelf vallen).

Toch denk ik een ‘hoofdschuldige’ te kunnen aanwijzen. En nee: dat is niet omdat ik niets met cijfers heb en een hekel had aan het vak op de middelbare school. De ‘hoofdschuldige’ is naar mijn mening (en nu blijkt, ook naar de mening van de onderzoekers) het economisch model zoals wij dat kennen.

En heilig verklaard hebben…

Economie = groei = de aanjager van vernietiging

Al jaren verbaas ik me over het principe dat ik bij het vak economie moest leren: een bedrijf kan alleen gezond functioneren door te groeien.

Waarom?
Waarom zou je eindeloos moeten willen groeien?
Waarom kan genoeg niet genoeg zijn?

Eindeloze groei suggereert een eindeloze aarde en eindeloze bronnen, maar de aarde heeft grenzen.

Ons economische model zegt: Groei is gezond. Krimp is ongezond.

Nu haalt de realiteit ons in.

Ieder bedrijf ziet groei als het onmisbare ingrediënt en iedereen accepteert dat en handelt ernaar.
Zo zijn we groot geworden.
Zo zijn we opgevoed.
We weten niet beter.

Dit principe heeft ons (in elk geval de laatste honderd jaar) ertoe aangezet om van een grotendeels circulaire economie over te stappen naar een economie die gebruikt en verbruikt, maar niet zozeer herbruikt. Nooit eerder in de geschiedenis van de mens heeft diezelfde mens zoveel materialen gemaakt die niet in het ecosysteem thuishoren. Achteloos gebruiken, vernietigen en vervuilen we met elkaar de kathedraal van het leven.

Productie en groei gaan hand in hand.

En natuurlijk hoort daar dat andere element bij: er moet vraag zijn. Dus we creëren vraag. En nu zitten we met een gedrocht van een economisch model.

Een economisch model dat de aarde en alles wat daarop leeft, bedreigt.

Jubel-Economie

Zo af en toe opper ik in kleine kring het Bijbelse idee van een jubel-economie. Zou dat niet mooi zijn? In periodes van zeven jaar, met een maximum van 49 jaar, richten we ons economisch handelen in. Leningen, rentes, verkopen: na 49 jaar wordt er op de resetknop gedrukt en gaan we terug naar de startsituatie.

Een reset-knop voor de economie: dat lijkt me wel wat.

Als schrijver ben ik gewend om na te denken over lastige situaties, maar een omslag van deze orde van grootte moet massaal zijn. Wereldwijd, goed doordacht en gedragen door iedereen. Daarom doe ik een oproep aan economen, theologen, filosofen, biologen, ecologen en vul maar in om samen om tafel te gaan en na te denken over een nieuw economisch model. 

En in de tussentijd neem ik zoveel mogelijk verantwoordelijkheid en zetten de krantenkoppen van vandaag en gisteren me ertoe aan om opnieuw onder de loep te nemen hoe ik leef en wat ik consumeer.

Pin It on Pinterest

Share This